Egzaminy
na pasy

Część teoretyczna

Pojęcia

Hajime

– początek, start, naprzód

Matte

– puść, przerwanie walki

Ippon

– punkt kończący walkę: rzut na pełne plecy, trzymanie 20 s lub poddanie na dźwigni/duszeniu

Waza-ari

– mniejszy punkt: rzut na niepełne plecy, trzymanie 10–19 s; dwa waza-ari dają ippon

Judoka

– zawodnik

Judogi

– strój, judoga

Obi

– pas

Rei

– ukłon

Ukemi

– pady; chronią ćwiczących przed kontuzjami przy upadkach

Część praktyczna

Podstawy

• Składanie judogi, wiązanie pasa
• Ritsurei · ukłon w pozycji stojącej
• Zarei · ukłon w klęku

Ukemi (pady)

• Pad w przód z przewrotem, pad w przód, pad w bok, pad w tył

Rzut

• O soto gari · duże zewnętrzne podcięcie

Trzymania

• Hon-kesa-gatame · trzymanie opasujące
• Yoko-shiho-gatame · boczne trzymanie czworoboczne

Część teoretyczna

Historia i zasady judo

Judo pochodzi z Japonii, powstało pod koniec XIX wieku i wywodzi się z ju-jitsu; jego twórcą jest profesor Jigoro Kano. Dosłownie judo oznacza „łagodną drogę”. Pierwszą i najsławniejszą szkołą judo jest Kodokan z siedzibą w Tokio. Nazwę tłumaczy się też jako „drogę do zwinności” lub „drogę ustępowania”.

Trzy zasady judo

• Ustąp, aby zwyciężyć
• Maksimum efektu przy minimum wysiłku
• Trenowanie dla wspólnego dobra i korzyści

Pojęcia

Kumikata

– uchwyt

Tsugi ashi

– krok dostawny

Kyu

– stopień, ranga

Dojo

– sala judo

Tatami

– mata

Część praktyczna

Ukemi waza (pady z postawy wysokiej, przez przeszkodę)

• Zempo ukemi · pad w przód z przewrotem
• Mae ukemi · pad w przód
• Yoko ukemi · pad w bok
• Koho ukemi · pad w tył

Nage waza (rzuty)

• O goshi · rzut przez biodro
• O uchi gari · duże wewnętrzne podcięcie

Katame waza (parter)

• Kami-shiho-gatame · górne trzymanie czworoboczne
• Tate-shiho-gatame · równoległe trzymanie czworoboczne

Część teoretyczna

Liczebniki japońskie

ichi

– jeden

ni

– dwa

san

– trzy

shi

– cztery

go

– pięć

roku

– sześć

shichi

– siedem

hachi

– osiem

kyu

– dziewięć

ju

– dziesięć

Pojęcia

Osaekomi

– trzymanie

Uke

– partner, osoba broniąca się

Tori

– atakujący, osoba wykonująca ćwiczenie

Toketa

– koniec trzymania

Część praktyczna

Nage waza (rzuty)

• Uki goshi · rzut przez niepełne biodro
• Ko uchi gari · małe wewnętrzne podcięcie
• Tai otoshi · rzut z obniżeniem pozycji
• Ippon seoi nage · rzut przez plecy

Katame waza (parter)

• Kuzure kesa gatame · odmiana trzymania opasującego
• Kuzure yoko shiho gatame · odmiana bocznego trzymania czworobocznego
• Kuzure kami shiho gatame · odmiana górnego trzymania czworobocznego

Część teoretyczna

Pojęcia (rdzenie nazw)

Ko

– małe

O

– duże

Gari

– podcięcie

Gake

– zahaczenie

Tsuri

– z góry

Ashi

– stopa

Hiza

– kolano

Morote

– oburącz

Ne

– pozycja leżąca

Hara

– brzuch

Te

– ręka

Waki

– pacha

Część praktyczna

Nage waza (rzuty)

• Ko soto gari · małe zewnętrzne podcięcie
• Harai goshi · zagarnięcie biodrem
• Morote seoi nage · rzut przez plecy oburącz
• Sasae tsurikomi ashi · rzut przez zablokowanie stawu skokowego
• Deashi-barai · zagarnięcie nogi wykrocznej

Katame waza (parter)

• Kata gatame · trzymanie barkowe
• Kuzure tate shiho gatame · odmiana równoległego trzymania czworobocznego

Część teoretyczna

Podział grup nage waza (techniki rzutów)

Ashi-waza

– techniki nożne (dominującą rolę odgrywają nogi)

Te-waza

– techniki ręczne (dominującą rolę odgrywają ręce)

Koshi-waza

– techniki biodrowe (dominującą rolę odgrywają biodra)

Ma-sutemi-waza

– rzuty z upadkiem na plecy

Yoko-sutemi-waza

– rzuty z upadkiem atakującego na bok

Część praktyczna

Nage waza (rzuty)

• Ko soto gake · małe zewnętrzne zahaczenie
• Tani otoshi · „zejście w dolinę”
• Eri seoi nage · rzut przez plecy z uchwytem za kołnierz
• Koshi guruma · „biodrowe koło”
• Hiza guruma · rzut przez zablokowanie kolana

Katame waza (parter)

• Ude hishigi juji gatame · podstawowa dźwignia krzyżowa na ramię (kansetsu waza)
• Hadaka jime · „gołe” duszenie (shime waza)

Część teoretyczna

Pojęcia

Osaekomi waza

– techniki trzymań

Shime waza

– techniki duszeń

Kansetsu waza

– techniki dźwigni

Kuzure

– odmiana

Cztery fazy rzutu

• Kumi-kata · standardowy uchwyt za judogi
• Kuzushi · rozbicie równowagi przeciwnika, wychylenie
• Tsukuri · wejście do rzutu, nabranie przeciwnika na plecy
• Kake · realizacja rzutu

Część praktyczna

Nage waza (rzuty)

• Waki otoshi · „zejście w dolinę” z podbiciem pod pachę przeciwnika
• Tomoe nage · rzut po łuku
• Uchi mata · rzut przez podbicie wewnętrznej części uda
• Sode tsurikomi goshi · rzut przez biodro z ciągnięciem, z uchwytem za rękaw
• Tsurikomi goshi · rzut przez biodro z ciągnięciem i unoszeniem

Katame waza (parter)

• Mune gatame · trzymanie piersiowe (osaekomi waza)
• Ude garami · klucz na ramię (kansetsu waza)
• Ude hishigi waki gatame · dźwignia z trzymaniem pod pachą
• Eri-jime · duszenie przesuwanym kołnierzem (shime waza)
• Sankaku-jime · duszenie trójkątne

Część teoretyczna

Polscy medaliści olimpijscy

• Antoni Zajkowski · srebro, Monachium 1972
• Marian Tałaj · brąz, Montreal 1976
• Janusz Pawłowski · brąz Moskwa 1980, srebro Seul 1988
• Waldemar Legień · złoto Seul 1988, złoto Barcelona 1992
• Paweł Nastula · złoto Atlanta 1996
• Aneta Szczepańska · srebro Atlanta 1996

Część praktyczna

Nage waza (rzuty)

• Harai tsurikomi ashi · zagarnięcie stopy z unoszeniem nogi wykrocznej
• Uki otoshi · rzut przez uniesienie z opuszczeniem
• Hane goshi · rzut przez podbicie biodrem
• Yoko tomoe nage · boczny rzut po łuku
• Kata guruma · przerzut kolisty
• Ura nage · przeciwrzut

Katame waza (parter)

• Ude hishigi hiza gatame · dźwignia przez nacisk kolanem
• Ude hishigi ude gatame · dźwignia przez wyłamywanie ramienia
• Nami juji jime · naturalne duszenie krzyżowe
• Gyaku juji jime · odwrotne duszenie krzyżowe
• Kata juji jime · duszenie półkrzyżowe
• Kata ha jime · duszenie skrzydłowe

Nage waza (rzuty)

Ashi-waza · rzuty nożne

• Sasae-tsurikomi-ashi · rzut przez zablokowanie stawu skokowego
• Okuri-ashi-barai · podcięcie przesuwanej nogi
• Uchi-mata · podcięcie udem od wewnątrz

Te-waza · rzuty ręczne

• Morote-gari · zagarnięcie dwoma rękami (shimmeisho-no-waza)
• Kata-guruma · „barkowe koło”
• Sumi-otoshi · opuszczenie w kąt

Koshi-waza · rzuty biodrowe

• Ushiro-goshi · „odwrotne” biodro
• Hane-goshi · rzut przez podbicie biodrem

Ma-sutemi-waza · rzuty poświęcenia na wprost

• Tomoe-nage · rzut po kole
• Sumi-gaeshi · rzut kątowy
• Ura-nage · rzut do tyłu

Yoko-sutemi-waza · rzuty poświęcenia w bok

• Tani-otoshi · „opuszczenie w dolinę”
• Sukui-nage · rzut „szuflowy”
• Yoko-guruma · „boczne koło”

Podstawowe renraku waza i henka waza oparte o dotychczas poznane rzuty.

Katame waza (parter)

Osaekomi waza · trzymania

• Kuzure-kami-shiho-gatame · „łamane” odgórne trzymanie czworoboczne
• Kuzure-yoko-shiho-gatame · „łamane” boczne trzymanie czworoboczne

Kansetsu waza · dźwignie

• Ude-hishigi-hara-gatame · dźwignia brzuchem
• Ude-hishigi-ashi-gatame · dźwignia nogą
• Ude-hishigi-hiza-gatame · dźwignia kolanem
• Ude-hishigi-te-gatame · dźwignia ręką
• Ude-hishigi-sankaku-gatame · dźwignia „trójkątna”

Shime waza · duszenia

• Katate-jime · duszenie jedną ręką
• Ryote-jime · duszenie dwoma rękami
• Sankaku-jime · duszenie „trójkątne”

Ostatni stopień przed czernią

Program pasa brązowego (1 kyu) utrwala i pogłębia cały dotychczasowy materiał: rzuty i parter z wcześniejszych stopni w wyższej jakości technicznej. Dokładny zestaw technik i termin egzaminu ustala trener prowadzący.

Stopień mistrzowski

Czarny pas (1 dan) to stopień mistrzowski. Droga do niego wiedzie przez wszystkie wcześniejsze pasy, bez przeskoków. Wymagania i tryb przystąpienia do egzaminu omawiamy indywidualnie z trenerem prowadzącym.